donderdag 30 september 2010

Tibor de Machula: Schumann Celloconc. (1954)


Tibor de Machula (1912-1982) werd in Hongarije geboren en in Boedapest opgeleid bij Adolf Schiffer. Op twaalfjarige leeftijd debuteerde hij bij het Boedapest Philharmonisch Orkest en aansluitend maakte hij een tournee door Italië. Als vijftienjarige werd hij uitgenodigd zijn studie voort te zetten aan het Amerikaanse Curtis Institute of Music in Philadelphia bij Felix Salmond. Na drie jaar keerde De Machula terug naar Europa en maakte diverse tournees, o.m. naar Zuid-Afrika, Scandinavië en het toenmalige Nederlands Indië. De dirigent Wilhelm Furtwängler vroeg hem in 1936 eerste solocellist te worden bij het Berlijns Philharmonisch Orkest en daar bleef hij 11 jaar, tot hij in 1947 aangesteld werd als eerste solocellist van het Concertgebouworkest in Amsterdam tot zijn pensionering in 1977. Daarnaast trad hij veelvuldig op in kamermuziekensembles en als solist. Hij overleed op 18 december 1982 te Abcoude.
Zijn dochter Barbara heeft een site gemaakt met o.a. partituren, voorzien van Tibor's aantekeningen, die men kan downloaden. Ook heeft ze een DVD over Tibor de Machula gemaakt die via die site te bestellen is.


Robert Schumann: Celloconcert in a op.129
Tibor de Machula, cello; Wiener Philharmoniker o.l.v. Rudolf Moralt
LP 25cm: Philips S 06042
Opname: 13.09.1954
Duur: 21:46

Download mp3

zondag 26 september 2010

Charles de Wolff, orgel (diskanto BK 24838)


Charles de Wolff (1932-2011): organist, dirigent. Hij studeerde orgel bij Anthon van der Horst in Amsterdam. In 1954 behaalde hij de Prix d’Excellence voor orgel en zette zijn studie voort bij Jeanne Demessieux in Parijs. Bij de Nederlandse radio Unie volgde hij een dirigentencursus van 1956-1959, waarin hij o.a. les had van Albert Wolff.
De Wolff is een specialist in Bach en Reger, daarnaast is hij een pleitbezorger van moderne muziek, waarvoor hij in 1965 een eerste prijs ontving op het Internationale Concours voor vertolkers van hedendaagse muziek. Ook verzorgde hij alle Nederlandse premières van orgelwerk van Olivier Messiaen in Nederland. In 1988 reikte de Académie Française hem een onderscheiding uit voor zijn verdiensten voor de Franse orgelmuziek.
In 1964 volgde De Wolff zijn leermeester Dr. Anthon van der Horst op als dirigent van de Nederlandse Bachvereniging, die jaarlijks de Matthäus Passion uitvoert in Naarden. Toen in 1983 werd overgestapt op een meer authentieke uitvoeringspraktijk richtte De Wolff het Bachkoor Holland op en bleef tot 1998, en van 2001 tot 2003, aan dit gezelschap verbonden.
Van 1961 tot 1989 dirigeerde De Wolff  bovendien het Noordelijk Filharmonisch Orkest en het Toonkunstkoor Bekker in Groningen.
Prachtig orgelspel van deze organist op een 10' LP uit de 2e helft jaren '60.

Charles de Wolff

Charles de Wolff, orgel van de Grote- of St. Michaelskerk, Zwolle
1  Samuel Scheidt (1587-1654): Christi, qui es lux et dies: 3 variaties
2  Dietrich Buxtehude (1637-1707): Vater unser im Himmelreich: 3 variaties
3  J.S. Bach (1685-1750): Wenn wir in höchsten Nöten sein
4  Max Reger (1873-1916): Nun danket alle Gott
5  Dr. Anthon van der Horst (1899-1965): Partite diverse sopra “O Nostre   
    Dieu, et Seigneur amiable”
Delen:
Partita 1: Le chant du psaume
Partita 2: Bicinium (fugue)
Partita 3: Bicinium
Partita 4: Canon
Partita 5: Ricercare
Partita 6: Air
Partita 7: Dialogue
Partita 8: Toccata
Partita 9: Organum
LP 25cm: diskanto BK 24838

Download mp3

zaterdag 18 september 2010

Nap de Klijn, Alice Heksch: Mozart (1951-2)

Nap de Klijn, Alice Heksch
Nap de Klijn (Amsterdam, 16.08.1909 - Hilversum, 23.08.1979), Nederlands violist. Had zijn eerste vioollessen van zijn oom Jacob Hamel, daarna van Sal Snijders (violist Concertgebouworkest). Hij studeerde cum laude af aan het conservatorium van Amsterdam, had als viooldocenten Felice Togni en daarna Hendrik Rijsbergen. 
Vormde het in de jaren ’50 internationaal bekende  Amsterdams Duo met zijn vrouw Alice Heksch (Wenen, 12.02.1912 - Laren, 01.08.1957), met wie hij sinds 1936 getrouwd was. Ze is helaas jong aan kanker overleden.
Het duo speelde ook in het Amsterdams Piano Kwintet, met Paul Godwin, altviool, Carel van Leeuwen Boomkamp, cello en Paul Groen, contrabas. Na de dood van Alice werd haar plek in het kwintet ingenomen door George van Renesse.
Verder speelde Nap de Klijn in het Nederlands Strijkkwartet, met Jaap Schröder, 2e viool, Paul Godwin, altviool en Carel van Leeuwen Boomkamp cello.
Jan de Kruijff komt met een aardige herinnering aan dit kwartet, dat ook schoolconcerten verzorgde:
“Ik was vierdeklasser toen het Nederlands Strijkkwartet opdraafde en na enige uitleg een Strijkkwartet van Willem Pijper zou uitvoeren. Volgens wens/opdracht van de componist kondigde de primarius van het kwartet, Nap de Klijn, aan: “Dit kwartet duurt achttien en een halve minuut”. Waarna ik, denkend aan de gemiste zwemtijd, spontaan riep: “Ik doe het in zeventien”, onmiddellijk bij de kraag werd gegrepen en drie woensdagmiddagen mocht terugkomen om van die ellendige sommen te maken. Those were the days……”
Nap de Klijn gaf vioolles op het Koninklijk Conservatorium den Haag.

Hun zoon Marc de Klijn werd in 1939 geboren. Tijdens de oorlog moest Marc in 1943 onderduiken en werd hij gescheiden van zijn ouders. Marc is kunstschilder geworden, en heeft zich bekeerd tot het Christelijk geloof, zoals hier valt te lezen. 
Eind februari 2004 kwam zijn boek 'De doden zullen herrijzen - een persoonlijke verwerking van de Shoah' uit met zestig schilderijen en zijn hele levensverhaal, waarin hij  vertelt over deze spannende oorlogsjaren en de naoorlogse tijd die vooral gekenmerkt werd door ouderlijk stilzwijgen over het gruwelijke oorlogsverleden.
Op deze  site geeft Marc een beeld van zijn ouders:
“Ik heb in een brief aan mijn moeder alles wat ik op mijn hart had, wat ik altijd aan haar had willen zeggen en wat ik altijd verzwegen heb, wat ik al die tijd opgekropt heb, waar ik nooit antwoord op gekregen heb, verwoord. Met name dat ze mij verlaten heeft in die onderduiktijd – ze had beloofd bij me te blijven -  maar ook dat mijn leven moest draaien om haar muzikale idealen.
Als ze nog zou leven zou ik haar zeker vergeven hebben. Niet omdat ik christen was geworden, maar omdat ik begreep wat de oorlog voor invloed op haar heeft gehad. Er zijn zoveel familieleden “de Klijn”en “Heksch” omgebracht. Zij heeft daar nooit over kunnen praten. Die vergeving van mij zou voor meer dan tachtig procent bestaan uit begrip. En dat geldt voor mijn vader ook.
Hij zat heel anders in elkaar als mijn moeder. Hij maakte geintjes over allerlei vragen. Ik had hem bij wijze van spreken eerst moeten vastbinden op een stoel en dwingen om antwoord te geven op mijn vragen. Ik had moeten roepen: “Papa, je hoeft je er niet voor te schamen, maar zeg me in ieder geval wel de waarheid”. Ik had willen weten hoe het voor hen was in de oorlog; waarom ze niets aan het Jodendom deden; waarom ze kozen voor assimilatie.
Ik weet zeker dat ik mijn vader en mijn moeder gedwongen zou hebben om stelling te nemen. Hij zou dat verschrikkelijk moeilijk gevonden hebben. Dat weet ik heel goed. De bron van de geslotenheid van mijn vader lag daarin dat hij al als negentienjarige  keihard heeft moeten knokken voor zijn bestaan. Op die leeftijd stierf zijn vader en mijn vader bleef achter met zijn moeder en een vijftien jaar jonger broertje.
Hij moest zorgen dat er geld binnenkwam. Hij had geen tijd om te huilen. Er moest brood op de plank. En hij was geen filosoof. Hij was een doe-mens. Hij kon ontzettend goed voor zichzelf opkomen. Maar hij had een heel klein hartje. De eerste keer dat ik mijn vader heb zien huilen, was toen hij het bericht kreeg dat mijn moeder was overleden. Hij was nergens meer… hij was helemaal gebroken”. 

Er is op internet verder weinig informatie over dit duo te vinden. Er is een CD met Mozart vioolsonates verschenen op Globe GLB 6039.
De komende tijd zal ik muziek van dit geweldige duo laten horen, dat onterecht in de vergetelheid dreigt te geraken. Om te beginnen een 25 cm LP die in 1956 op het Philips label werd uitgebracht ter gelegenheid van het Mozart jubileumjaar. Alice Heksch is hier te horen op “Mozartklavier”, dus fortepiano.  Ik vind het zo prachtig gespeeld.


Het Amsterdams Duo: Nap de Klijn, viool; Alice Heksch, Mozartklavier
1  Mozart: Variaties over "Hélas, j'ai perdu mon amant", KV 360   8:46
    Opname 20-06-1952
2  Mozart: Vioolsonate in G KV 11.   9:06
    delen: andante - allegro - menuetto - allegro
    Opname 15-07-1951
LP 25cm: Philips S 06027 R

Download flac
Download mp3

donderdag 16 september 2010

Robert Craft: Arnold Schönberg LP (Philips A 01520 L)


Arnold Schönberg (13.09.1874 - 13.07.1951): Oostenrijks-Hongaarse componist, muziektheoreticus, muziekleraar en schilder. Hij is de grondlegger van de twaalftoonstechniek. 


Robert Craft, Igor Stravinsky


Robert Craft (20.10.1923) is een Amerikaanse dirigent, muziekwetenschapper en schrijver. Hij is het meest bekend door zijn vriendschap met Igor Stravinsky, van wie hij een vertrouweling werd en over wie hij veel heeft geschreven. Hij heeft een eigen site.
Craft dirigeerde ook veel muziek van andere moderne componisten, w.o. Arnold Schönberg en Anton Webern, maar ook 'oude' muziek zoals Gesualdo en Monteverdi.


Op deze mooie Philips Mono-LP vinden we Schönbergs belangrijkste eerste werk Verklärte Nacht in de originele sextetvorm i.p.v. in de bekendere strijkorkesttranscriptie uit 1917. De composities van kant 2 komen uit de periode waarin hij zijn twaalftoonsmethode begon toe te passen (na 1923).

Arnold Schönberg (1874-1951):

1 Verklärte Nacht op.4 (1899)    27:25

Felix Galimir, Ernestine Briesmeier: viool
Harry Zaratzian, Samuel Rhodes: altviool
Michael Grebanier, Judith Rosen: cello


2 Four pieces op.27 (1925)    8:11

1 Unentrinnbar
2 Du sollst nicht, du must
3 Mond und Menschen
4 der Wunsch des Liebhabers

Marni Nixon, sopraan; Catherine Gayer, alt; Richard Robinson, tenor; Sam van Ducen, bas;
In no.4: Max Gralnick, mandoline; Hugo Raimondi, klarinet; Dorothy Wade, viool; Emmet Sargeant, cello
Dirigent: Robert Craft


3 Variations for orchestra op.31 (1928)    18:47

Introduction
Thema
Variations 1-9
Finale

Columbia Symphony Orchestra o.l.v. Robert Craft
LP 30 cm: Philips A 01520 L

Download mp3

woensdag 8 september 2010

Smetana Quartet speelt Smetana (1962)

Smetana Quartet in Philharmonic Hall, Liverpool
Het Smetana Strijkkwartet uit Tsjechië werd opgericht in 1945 en bestond tot 1989. Het werd door velen beschouwd als het beste Tsjechische strijkkwartet van die periode.
Ze spelen de 2 strijkkwartetten van Bedrich Smetana (1824-1884), Tsjechisch componist. 
Het Tsjechische repertoire speelden ze uit het hoofd, zoals te zien is op de uitvergroting van de bovenste foto, gemaakt in 1961: geen muziekstandaards, wel een beeldschone schemerlamp.
De bezetting:
Jirí Novák, 1e viool;
Lubomír Kostecký, 2e viool;
Milan Skampa, altviool;
Antonín Kohout, cello.
Op de LP-hoes zien we een mooie bruine foto met als extra toegevoegde tekst: “Jabkenice, Smetana’s last home”.


Bedrich Smetana:
1. Strijkkwartet no.1 in e “From my life” (1875)   21:11
    1  allegro vivo appassionato
    2  allegro moderato – à la Polka
    3  largo sostenuto
    4  vivace
2. Strijkkwartet no.2 in d (1882-3)   23:50
    1  allegro
    2  allegro moderato – andante cantabile
    3  allegro non piu moderato ma agitato e con fuoco
    4  finale – presto
LP: Supraphon SUA 10448. Opname 1962.

Smetana Quartet  (+ schemerlamp)